Choroba Haglunda – jakie buty wybrać, aby uniknąć bólu?

Przy chorobie Haglunda najlepiej sprawdzają się buty z miękkim, elastycznym zapiętkiem, bez szwów uciskających tył pięty, stabilnie utrzymujące stopę i zapewniające dobrą amortyzację. Unikaj obuwia, którego twarda krawędź przebiega dokładnie przez bolesne uwypuklenie.

Dlaczego buty bolą przy chorobie Haglunda?

Deformacja Haglunda to kostne uwypuklenie tylno-górnej części kości piętowej, w pobliżu przyczepu ścięgna Achillesa. Sama obecność takiej zmiany nie musi powodować dolegliwości. Ból pojawia się najczęściej wtedy, gdy wypukłość jest regularnie uciskana i ocierana przez zapiętek.

Pomiędzy kością piętową a ścięgnem Achillesa znajduje się kaletka zakostkowa, która ogranicza tarcie między tkankami. Twardy tył buta może drażnić ją przy każdym kroku, prowadząc do bólu, obrzęku, zaczerwienienia i tkliwości. Przeciążeniu może towarzyszyć także podrażnienie samego ścięgna Achillesa.

Nie każdy ból z tyłu pięty oznacza jednak deformację Haglunda. Podobne objawy mogą powodować między innymi tendinopatia Achillesa, zapalenie kaletki, uraz lub ostroga piętowa górna. Deformacja Haglunda dotyczy tylno-górnej części kości piętowej, natomiast ostroga najczęściej oznacza wyrośl w okolicy przyczepu ścięgna. W razie utrzymujących się dolegliwości rozpoznanie powinien potwierdzić lekarz.

Jakie cechy powinny mieć buty?

Najważniejszym elementem obuwia jest zapiętek. Powinien miękko otaczać piętę albo omijać bolesne uwypuklenie. Jednocześnie but nie może być zbyt luźny, ponieważ przesuwająca się stopa zwiększa tarcie. Nie istnieje jeden model dobry dla każdego. Znaczenie mają wielkość wypukłości, nasilenie bólu, rodzaj aktywności i budowa stopy.

Wysoki obcas może czasem zmniejszać napięcie ścięgna Achillesa, ale równocześnie zwiększać nacisk na tylną część pięty. Z kolei całkowicie płaskie obuwie może nasilać dolegliwości u części osób. Liczy się nie sama wysokość obcasa, lecz połączenie jego konstrukcji, ustawienia pięty i kształtu zapiętka.

Jak przetestować buty przed zakupem?

Przymierzaj obuwie pod koniec dnia, gdy stopa jest nieco bardziej obciążona. Załóż skarpety i wkładki, których używasz na co dzień, a następnie sprawdź reakcję pięty podczas stania i chodzenia. Test wykonuj w obu butach, ponieważ prawa i lewa stopa mogą różnić się budową.

1. Sprawdź zapiętek palcami. Jeśli jest bardzo twardy i nie ugina się w miejscu bolesnego guzka, but może podrażniać piętę.
2. Przesuń palcem po wewnętrznej stronie tyłu buta. Wyczuj wystające szwy, zgrubienia i ostre krawędzie.
3. Załóż but z własną wkładką lub podpiętką, jeśli ich używasz. Sprawdź, czy uniesienie pięty nie przesuwa jej w stronę twardej krawędzi.
4. Przejdź się kilka minut. Pięta nie powinna wyraźnie unosić się przy każdym kroku, ale też nie może być ściskana.
5. Oceń but po zdjęciu. Jeśli pojawia się wyraźne zaczerwienienie, pieczenie lub narastający ucisk, zrezygnuj z zakupu.

Przed zapłaceniem sprawdź pięć rzeczy:

• Miękki zapiętek nie naciska na wypukłość.
• Wewnętrzna strona buta nie ma szwu na wysokości bólu.
• Pięta nie ślizga się przy chodzeniu.
• W bucie jest miejsce na używaną wkładkę, ale stopa nie unosi się zbyt wysoko.
• Po kilku minutach chodzenia nie pojawia się narastający ból ani zaczerwienienie.

Jak zmodyfikować posiadane obuwie?

Niektóre buty można dopasować, ale modyfikacja nie powinna zwiększać ucisku ani odbierać stopie stabilności. Doraźnie można rozważyć:

• Podpiętkę – niewielkie uniesienie może zmienić napięcie ścięgna Achillesa i miejsce kontaktu zapiętka z piętą.
• Wkładkę żelową – może ograniczyć powierzchowne tarcie i poprawić komfort, jeśli po jej zastosowaniu w bucie pozostaje wystarczająco dużo miejsca.
• Rozciąganie u szewca – mechaniczne poszerzenie tylnej części buta bywa pomocne przy sztywnym obuwiu, ale nie usunie problemu, jeśli krawędź nadal przebiega przez bolesne miejsce.
• Obuwie z odkrytą piętą – może chwilowo zmniejszyć ucisk, lecz klapki nie zawsze zapewniają stabilność i nie powinny automatycznie zastępować butów do długiego chodzenia.

Podpiętka lub wkładka nie może wypychać stopy ku górze i do tyłu. Zbyt grube podwyższenie zmniejsza objętość buta, przesuwa guz na wysokość zapiętka i może nasilić ból. Dlatego wkładki najlepiej przymierzać razem z konkretną parą obuwia, a przy nawracających dolegliwościach dobierać je po ocenie stopy i chodu.

Co zrobić, gdy same buty nie wystarczają?

Zmiana obuwia ogranicza ucisk, ale nie usuwa kostnego uwypuklenia. Jest elementem leczenia zachowawczego, podobnie jak modyfikacja aktywności, fizjoterapia i właściwie dobrane odciążenie. Ćwiczenia powinny uwzględniać to, czy podrażniona jest kaletka, przyczep ścięgna Achillesa czy inne struktury. Nie każde intensywne rozciąganie będzie korzystne.

Jeśli ból utrudnia chodzenie, utrzymuje się mimo zmiany obuwia albo towarzyszą mu obrzęk i zaczerwienienie, potrzebna jest konsultacja ortopedyczna lub fizjoterapeutyczna.

Specjalista może ocenić ruchomość stawu skokowego, ustawienie pięty, sposób chodzenia i pracę ścięgna Achillesa. W razie potrzeby lekarz zleci RTG, USG lub inne badanie obrazowe. Szczególnie szybko zgłoś się po pomoc przy nagłym silnym bólu, trzasku, niemożności wspięcia się na palce, ranie, gorącej i mocno zaczerwienionej skórze albo gorączce.

Najlepsze buty przy chorobie Haglunda nie muszą być całkowicie luźne ani pozbawione zapiętka. Powinny przede wszystkim nie uciskać bolesnego guzka, stabilnie trzymać stopę i ograniczać jej przesuwanie się podczas chodzenia.

Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.